रमजानुल मुबारक - २ आणि ३ सत्कार्याचा प्रोत्साहक - रमजान पुण्यकार्याची अनुभूती देणारा महिना-रमजान

shivrajya patra

 

रमजानुल मुबारक - २ 

सत्कार्याचा प्रोत्साहक - रमजान

पवित्र रमजान महिन्याला कालपासून प्रारंभ झाला आहे.परवा सायंकाळी जिल्ह्यात बऱ्याच ठिकाणी ढगाळ वातावरणामुळे चंद्रदर्शन झाले नाही.

पवित्र रमजान महिना सायंकाळी मगरीब नंतर जो तो चंद्रदर्शन कुठे झाले का याची आतुरतेने विचार न करीत होते.चंद्रदर्शनाबाबत धार्मिक दृष्ट्या काही संकेत आहेत साधारण दोनशे किलोमीटरच्या आत जर चंद्र दर्शन झाले तर त्या ठिकाणी मास आरंभ होतो. इतर ठिकाणी मात्र त्याची साक्ष पटल्यानंतरच ग्राह्य धरला जातो.

देशाच्या अनेक भागांमध्ये याबाबत भिन्नता दिसते मात्र परवा सायंकाळी संपूर्ण देशभरात एकाच वेळी चंद्र दर्शन झाल्याच्या वार्ता आल्याने एकाच वेळी रमजान महिना सुरू झाला.

जुन्या काळात चंद्रदर्शनाबाबत काही संभ्रम होते. त्यामुळे प्रेषित हजरत पैगंबर आणि चंद्र पाहून रोजी सुरू करा आणि चंद्र पाहून ईद साजरी करा, असे संकेत दिले. ती परंपरा आजही सुरू आहे.

ज्या ठिकाणी चंद्र दर्शन होणार नाही त्या ठिकाणी दुसऱ्या दिवशी तो पहावा आणि मग रोजे सुरू करावे. याबाबत उलेमांची समिती जिल्हा सिरत कमिटी म्हणतात ती निर्णय घेत असते.

रमजान हा प्रत्येक सत्कार्याची प्रेरणा देणारा महिना आहे .चांगल्याचे संवर्धन आणि वाईटाचे क्षालन हा या महिन्याचा स्थायीभाव आहे. मोठ्यापासून छोट्यापर्यंत सर्व प्रकारच्या वाईट कृत्यापासून अलिप्त राहून, करता येईल तेवढे चांगले आणि सत्कार्य करण्याची प्रेरणा रमजान महिन्यात मिळते.

अल्लाहची प्रार्थना (इबादत) ही फक्त नमाज, रोजा आणि कुरआन पठण केल्याने होत नाही तर आपण जे कर्म करतो, जे कार्य करतो ती सुद्धा इबादत आहे. भुकेल्यांना अन्न देणे, तहानलेल्यांना पाणी देणे, आजारी रुग्णांची सेवा करणे, गरजवंताला मदत करणे, ही सुद्धा एक प्रकारची प्रार्थना आहे.

हजरत पैगंबरांनी सांगितले आहे कि, तुम्ही घरामध्ये चांगले,गोड-धोड खाण्याआधी आपल्या शेजार्‍याची पण काळजी घ्या. भलेही तो कोणत्याही धर्माचा असो. सर्व मानव समान ही इस्लामची शिकवण आहे. पैगंबरांनी कुणाचाही कधी तिरस्कार केला नाही. एखादी व्यक्ती, ज्याला ते नापसंत करीत होते,परंतु ती समोर आल्यानंतर उदार मनाने त्या व्यक्तीशी संवाद साधत होते. तिरस्कार म्हणजे नफरत हा प्रकार त्यांच्याजवळ नव्हता.
रमजान महिन्यांमध्ये सर्व सद्गुणांची जोपासना करण्याचे कार्य केले जाते . आणि हे कार्य पुढे कायमस्वरूपी टिकावे अशी अपेक्षा सुद्धा केली जाते. 

रमजानुल मुबारक - ३

पुण्यकार्याची अनुभूती देणारा महिना-रमजान

इस्लामी वर्षाचा नववा महिना म्हणजे रमजान... ! अनादी काळापासून या महिन्याचे महत्त्व अगाध आहे. अल्लाह चा महिना म्हणून देखील याला संबोधले जाते.जगभरातील मुस्लिम बांधव या महिन्याचे भक्तीभावाने पालन करतात. काल एक मित्र मला म्हणाला कि, या वर्षी रमजान महिना लवकर आला आहे का ? पण तसे नाही.

इस्लामी वर्ष (हिजरी वर्ष) हे चांद्र कालगणनेवर आधारित असते. इस्लामी वर्षात
साधारणपणे ३५४ दिवस
काही वर्षे (लीप वर्ष) ३५५ दिवस असतात.
इस्लामी वर्षाची सुरुवात हिजरी सनापासून होते.

हे चंद्राच्या महिन्यांवर आधारित असल्यामुळे प्रत्येक महिना 29 किंवा 30 दिवसांचा असतो.
इस्लामी वर्षातील १२ महिने -मुहर्रम, सफर, रबीउल अव्वल, रबीउल आखिर,
जमादिल अव्वल,
जमादिल आखिर, रजब,
शाबान, रमजान, शव्वाल,
जिलकाद, जिलहज्ज.

इस्लामी वर्ष: 354/355 दिवस तर
इंग्रजी (ग्रेगोरियन) वर्ष: 365/366 दिवस
म्हणून इस्लामी वर्ष इंग्रजी वर्षापेक्षा साधारण 10-11 दिवसांनी कमी असते.

इस्लामी कालगणनेची सुरुवात इ.स. 622 मध्ये झाली. त्या वर्षी पैगंबर मुहम्मद (स.अ.व.) यांनी मक्का येथून मदिना येथे स्थलांतर केले.
या घटनेला हिजरत म्हणतात, म्हणूनच याला हिजरी सन म्हणतात.
हिजरी वर्ष चंद्रावर आधारित कालगणने नुसार गणले जाते.

प्रत्येक महिना नवीन चंद्र (हिलाल) दिसल्यावर सुरू होतो. महिना साधारण 29 किंवा 30 दिवसांचा असतो. 12 महिने मिळून एकूण 354 दिवस होतात.
लीप वर्ष (355 दिवस)
काही वर्षे 355 दिवसांची असतात.
30 वर्षांच्या चक्रात 11 वर्षे 355 दिवसांची येतात. हिजरी महिने ऋतूंशी जोडलेले नसतात.
ग्रेगोरियन कॅलेंडरप्रमाणे (इंग्रजी वर्ष) ऋतूंशी संबंध नसल्यामुळे रमजान, हज इ. महिने दरवर्षी सुमारे 10-11 दिवस आधी येतात.
रमजान महिन्यात प्रत्येक मुस्लिमाची दिनचर्या बदललेली असते.

पहाटे उठून सहेरी खाणे,नंतर फजर ची नमाज,कुरआन शरीफ ची तीलावत,अल्लाह चे नामस्मरण,दुपारी जोहरची नमाज,सायंकाळी असरची नमाज,सूर्यास्ताच्या वेळी रोजा सोडणे व मगरीब नमाज अदा करणे,जेवण करणे,रात्री ईशा व तरावीहची नमाज अदा करणे याबरोबरच सर्व प्रकारचे पुण्यकार्य या महिन्यात केले जाते आणि म्हणून पुण्यकार्याची अनुभूती देणारा महिना म्हणून रमजान महिना ओळखला जातो.

(क्रमशः)

सलीमखान पठाण

To Top